Brexit (in Dutch)

Mijn VK is weg en dat accepteer ik niet

Publicatie: 4 Juli 2016 (www.opiniestukken.nl)

 

Door een referendum over de EU te organiseren heeft Cameron de donkere kant van de Britse bevolking ontdekt. Johnson en Farage hebben deze naar boven gebracht. Het VK verlaat de EU ondanks zichzelf.

“Het Verenigd Koninkrijk heeft beslist de EU te verlaten ondanks zichzelf.”

Op 23 juni heeft het Verenigd Koninkrijk beslist de Europese Unie te verlaten. De Britse burgers hebben hun beslissing genomen na een referendumcampagne die op leugens en discriminatie gebaseerd was. Nigel Farage, de leider van UKIP, de eurosceptische politieke partij, heeft tot de dag van het referendum beloofd dat 350 miljoen pond per week in de gezondheidszorg teruggestort zou worden na een Brexit. Gelijk na het referendum heeft hij dit ontkend, en zelfs gezegd dat de bus waarop de belofte stond geschreven, “niet van hem was”.

Het was ook duidelijk, tijdens de campagne, dat Boris Johnson, lid van de Conservatieve Partij en “vriend” van premier Cameron, had zich voorgenomen om premier te worden met racistische en demagogische verhalen. Het is hem niet gelukt, maar dat was het doel van zijn campagne. Brexit was maar een middel en hij had geen plan voor een na-Brexit. Dacht Boris dat hij zou verliezen misschien? Mario Vargas Llosa, de Peruaans schrijver (Nobel Prize voor de literatuur 2010), heeft de Amerikaans presidentiële kandidaat Donald Trump als “een clown” beschreven. Ik zou hetzelfde kunnen zeggen van Boris Johnson, die bovendien ook gevaarlijk is, zo dichtbij de macht.

Op de zondag na het referendum was de ingang van een Poolse cultureel centrum in Londen vervuild met xenofobische graffiti. Dit gebeurde in een wijk die met 70% tegen een Brexit had gestemd. Ik moet er niet aan denken wat er in de noordelijke stad Sunderland zou kunnen gebeuren.

De joodse filosoof Hannah Arendt, heeft ons, in haar commentaar over de rechtszaak van de voormalig Nazi-medewerker Adolf Eichmann, gewaarschuwd over “banaliteit van het kwaad”, het feit dat de gewone mens kwaad zou kunnen doen zonder erover te denken, en bijna ondanks zichzelf. Eichmann was een exemplarische SS-ambtenaar die zijn best deed om goed werk in te leveren. Over de gevolgen van zijn acties leek hij, tijdens de rechtszaak, er niet bewust van te zijn. We kunnen op dezelfde manier over ideeën redeneren. Ieder mens heeft een donkere kant die verborgen is. Door een referendum over de EU te organiseren heeft Cameron de donkere kant van de Britse bevolking gevonden, en deze is, dankzij Johnson en Farage, naar boven gekomen. Het VK heeft beslist de EU te verlaten ondanks zichzelf.

Het resultaat van het referendum is voor mij geen verrassing, maar wel een grote teleurstelling. Ik voel me ook verraden door de Britse regering. Britse burgers, zoals ik, wonende in de EU en die meer dan 15 jaar buiten het VK zijn gebleven, konden in het referendum niet stemmen. Volgens een schatting zijn er 700,000 Britse burgers in de EU die niet hebben kunnen stemmen.  Harry Shindler, een WWII-veteraan van 94 jaar en wonende in Italië sinds 1982, heeft een bezwaar tegen deze beslissing van het Britse Parlement afgekeurd door het Britse hoger beroep. Cynisch, vind ik. Dankzij Harry Shindler kunnen we over een vrij Europa discussiëren en ruzie hebben. Bedankt Harry.

Ik hoopte en dacht dat mijn geboorteland toch zou stemmen voor een verblijf in de EU uit angst over de gevolgen en onzekerheid van een Brexit, maar “deep down” was ik zeker dat het anders zou lopen. Het VK blijft een eiland waar de sociale ongelijkheid  tussen de “haves”  en de “have nots” steeds meer toeneemt en dat is al jaren niet meer te herstellen.

In het referendum van 1975 had het VK nog hoop voor zichzelf en vertrouwen in de Unie van toen. Tijdens het referendum was de regerende socialistische Labour Partij onder Premier Harold Wilson ook verdeeld over Europa met, in de hoofdrol, een parlementair die Vargas Llosa ook als “clown” zou hebben beschreven , namelijk de socialist Tony Benn. Van immigratie was geen sprake. Ik kan me wel voorstellen dat het VK, met de driedaagse werkweek die in 1974, dankzij de talloze stakingen en de oliecrisis, van toepassing was, een inflatie van 19%, en het regelmatige bezoek van de regering aan het International Monetary Fund,  niet de ideale bestemming was voor migranten. Ondanks de hete discussie die over de waarde van een socialistisch of kapitalistisch Europa plaatsvond, heeft het VK toen met 67% ingestemd om in de Unie te blijven.

Wat is er met mijn land veranderd tussen 1975 en 2016? Het antwoord is te vinden in de sociale gebeurtenissen van de jaren 70, met als hoogtepunt het “Winter of Discontent” (winter van ontevredenheid) van 1978-79, waar zelf doodgravers hebben gestaakt. Alles ging mis gedurende de koudste winter in het VK sinds 1963. Ik kan me nog herinneren dat het een dagelijkse “oorlog” tussen de vakbonden en de regering was. Het was in die periode dat ik besliste om, na mijn studies, in Frankrijk te gaan wonen. Het eindresultaat, namelijk het verlies van de vakbonden, was niet meer te vermijden met de komst van Margaret Thatcher. Ze had haar eigen visie voor het VK, een gedereguleerde VK zonder machtige vakbonden. Zelfs toen het fout ging, bleef Thatcher onbewogen. Tijdens de bijenkomst van de Conservatieve Partij in 1980 heeft ze duidelijk laten weten dat ze haar politieke visie niet zou terugdraaien of aanpassen: “You turn if you want to. This lady’s not for turning” (Keer terug als je dat wilt. Deze dame is niet voor terugkeer). Ze kon met de Engelse taal net zo goed spelen als met het Engelse volk. Later had zelfs de Labour-partij zich onder Tony Blair in “New Labour” veranderd zonder sociale agenda. “De markt heeft altijd gelijk” heeft Thatcher meer dan een keer gezegd. Blair was het er helemaal mee eens.

De Britten zonder toekomst, 40 jaar na het eerste EU-referendum, vertrouwen de EU niet meer. Ze zijn hun droom kwijt en geloven graag het verhaal van de demagogen Johnson en Farage dat hun problemen veroorzaakt zijn door Brussel en migranten op zoek naar hun eigen geluk. De EU is een droom, een leuke droom van vrijheid en tolerantie. Maar de EU moet geen nachtmerrie zijn en moet de infrastructuur en wilskracht hebben om van dromen realiteit te kunnen maken.

Natuurlijk moeten de technocraten en ambtenaren van Brussel en Straatsburg het heel anders doen, en een groot aantal moet zelfs weg. Maar je kunt dat ook over onze landelijke politici zeggen en van politici van welk land dan ook. Er moet ook geen sprake meer zijn van een politieke vereniging van Europa, want dat is onmogelijk. Maar de droom blijft en moet blijven. Verandering kan alleen van binnen de Unie plaatsvinden, en het VK had daar ook zijn plaats in moeten hebben.

Iets diep in mijn ziel is weg.

Mijn VK is weg. Hij had, binnen de EU, zijn plaats moeten hebben. Het is alsof de beste vriend van mijn jeugd uit mijn straat is verhuisd en in een andere stad is gaan wonen. Ik kan hem nog zien, maar het zal nooit zijn zoals het was. We hebben wel ruzies gehad. Ik heb mijn huiswerk op de middelbare school bij kaarslicht moeten doen. Ik heb eindeloze uren voor de bakkerij moeten wachten, in de ijskoude regen, om brood te kopen. Desondanks zal ik hem toch missen.

Ik ben gelukkig in Nederland, het tolerante, stakingsvrije land. Maar mijn wortels blijven Engels en Frans, dankzij een Engelse vader en Franse moeder. Ik ben in het VK volwassen geworden met de Beatles en de films van François Truffaut. Ik heb in Frankrijk gewoond, en nu is Nederland al lang mijn thuis, in een prachtige woning. Het is mijn keuze geweest en zo moet het zijn, voor iedereen, een keuze blijven. Dat is Europa, dat is de EU.

De EU is misschien een dinosauriër geworden, te groot om te kunnen overleven. Misschien moet hij afslanken en moeten we een tweedelige EU hebben. Hij moet zeker revalideren. Volgens wetenschappers zijn de dinosauriërs door een meteorietaanval uitgestorven. Als onze dinosauriër komt te overlijden, is het de Britten die de meteoriet hebben gelanceerd. En dat accepteer ik niet.

(Visited 45 times, 3 visits today)